2019

Ceza Muhakemesi Hukuku Bülteni – Mart 2019

28 Şubat 2019 tarihli Resmi Gazete’de ‘Ceza Muhakemesi Kanunu Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ yayımlandı. Söz konusu Kanun ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na ilişkin olarak;

  • Kanun’un ikinci kısmında yer aldığı olağan kanun yolları bölümünün üçüncü kısmında Temyiz başlığı altında yer alan ‘Yargıtay Kararının Gönderileceği Merci’ye ilişkin 304.maddesinin ilk fıkrası değiştirilmiş bununla birlikte ikinci fıkrasına da aşağıdaki ek cümleler eklenmiş ve söz konusu maddenin son hali şu şekilde olmuştur:

‘‘Madde 304 – (1) (Değişik:20/2/2019-7165/8 md.) Yargıtayca 302 nci maddenin birinci fıkrası veya 303 üncü madde uyarınca verilen kararlara ilişkin dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği ise bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verilir.’’

Değiştirilen bu fıkrada eski halinden farklı olarak 302.maddede düzenlenen Yargıtay’ın Bölge Adliye Mahkemesi’nin verdiği hükmü hukuka uygun bulunması nedeniyle veya 303.maddede belirtilen Yargıtay’ın maddede belirtilen sınırlı hallere bağlı kalarak davanın esasına girdiği veyahut bu haller nedeniyle hükümdeki hukuka aykırılığı düzelttiği durumlarda Yargıtay bu kararları artık doğrudan ilk derece mahkemesine ve bölge adliye mahkemesine gönderilmesi kararın bir örneği Yargıtay Cumhuriyet Savcılığına gönderecektir. Söz konusu değişiklik yapılmadan önce Yargıtay bu kararları bölge adliye mahkemesine verilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na veriyor, Bölge Adliye Mahkemesi ise bu kararı kendisine geldikten sonra 7 gün içerisinde ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığına veriyordu. Hükmün değiştirilmesi ile birlikte Yargıtay’ın bu maddede belirtilen kararların ilk derece mahkemesine gitmesi kolaylaştırılmıştır.

(2) Yargıtay, dosyayı 303 üncü maddede belirtilenlerin dışında kalan hâllerde yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere hükmü bozulan bölge adliye mahkemesine veya diğer bir bölge adliye mahkemesine gönderir.

(Ek cümleler:20/2/2019-7165/8 md.) Ancak bozma kararı,

a) İstinaf başvurusunun esastan reddi kararına ilişkin ise dosya, gereği için kararı veren ilk derece mahkemesine,

 b) Hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararına ilişkin ise dosya, gereği için kararı veren ilk derece mahkemesine ya da bozma kararının içeriği doğrultusunda Yargıtay’ca uygun görülmesi halinde bölge adliye mahkemesine, gönderilir. Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği hallerde, kararın bir örneği de bölge adliye mahkemesine gönderilir.

Maddeye eklenen bu cümleler ile yukarıda belirtilen istinaf başvurusunun esastan reddi veya hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi hallerinde dosya artık Bölge Adliye Mahkemesi’ne değil doğrudan ilk derece mahkemesine gönderilecektir.)

(3) Hüküm, mahkemenin hukuka aykırı olarak kendisini görevli veya yetkili görmesinden dolayı bozulmuşsa, Yargıtay aynı zamanda dosyayı görevli veya yetkili mahkemeye gönderir.

(4) İlk derece mahkemesi tarafından doğrudan temyiz yolu açık bulunan hükümlerle ilgili olarak verilen karara ilişkin dosya, hükmü veren ilk derece mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verilir.’’

  • Kanun’un ikinci kısmında yer aldığı olağan kanun yolları bölümünün üçüncü kısmında Temyiz başlığı altında yer alan ‘Yargıtay Kararının Gönderileceği Merci’ye ilişkin 307.maddesinde önemli bir hüküm eklenmiştir. Eklenen bu hüküm şu şekildedir:

(3) (Ek:20/2/2019-7165/9 md.) ‘’Yargıtay’dan verilen bozma kararına uyulması hâlinde ilk derece mahkemesi tarafından verilen karara karşı, istinaf veya temyiz sınırlarına bakılmaksızın sadece temyiz yoluna başvurulabilir.’’

Bilindiği gibi Yargıtay’ın bozma kararına ilk derece mahkemesinin uyması halinde ‘’bozmadan sonraki serbestlik kuralı’’ gereğince eski hüküm geçerliliğini kaybettiğinden ilk derece mahkemesi yeni bir hüküm tesis edebiliyordu. Yeni bir hüküm tesis edildiğinden taraflar bu yeni hükmü kanunun belirlediği sınırlar çerçevesinde istinaf veya temyiz kanun yoluna götürebiliyordu. Yeni eklenen bu hükümle birlikte artık dava bir kere temyiz yolundan geçtiğinden artık ilk derece mahkemesinin Yargıtay’ın kararına uyması halinde sınırlara bakılmaksızın sadece temyiz yoluna başvurabilecekler.

  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na yukarıda bahsedilen 304.maddede yapılan istinaf başvurusunun esastan reddi veya hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi hallerinde dosyanın doğrudan ilk derece mahkemesine gönderilmesi durumu eklenen geçici bir hükümle sadece bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih olan 28.02.2019 tarihinden itibaren Yargıtay tarafından verilen kararlara uygulanacaktır. Söz konusu düzenleme şu şekildedir:

“Geçici Madde 4 – (1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 304 üncü maddenin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Yargıtay tarafından verilen bozma kararları hakkında uygulanır.”

Stj. Av. Gürkan Çetinkaya
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2018 Mezunu

Yorum yap