2019

İdare Hukuku Bülteni – Mayıs 2019

Disiplin Süreci Disiplin Amirinin Gerekli Görmesi Üzerine Başlatılır

Esas S: 2019/8

Karar S: 2019/26

Karar T: 11/04/2019

31.01.2019 tarihli ve 7068 sayılı kanunun 14.maddesinde “Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil eden bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse bizzat ya da yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla disiplin soruşturması yapar.” Hükmünün “olayın araştırılmasının gerektiğine bizzat kanaat getirirse” kısmının Malatya İdare Mahkemesi’nce iptali istenmiştir.  İlgili maddenin, Anayasa’nın 10. ve 129.maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür. İtiraza göre, bu hüküm disiplin amirinin keyfi cezalandırmalarına yol açabilecek mahiyettedir.

Anayasa’nın 10.maddesinde, kanun önünde eşitlik hükmü bulunmaktadır, ancak kanun önünde eşitliğin, eşitler arası ilişkileri düzenlemekte olup, ast-üst ilişkisini düzenleyen bir madde olmadığı görülmektedir. İlgili düzenleme, “diğer özlük işleri” hükmü altında incelenmelidir. 

Disiplin işlemleri, yargı denetimindedir, ancak emniyet ve Silahlı Kuvvetler mensupları için düzenlenen hükümler saklıdır. İdare Mahkemesi’nde davayı açan kişi bir ordu mensubu olduğundan ilgili düzenlemelere tabidir. 

İptali istenen madde, disiplinsizliğin veya mesleğe aykırı davranışın öğrenilmesinden sonra disiplin amirinin kanaatiyle soruşturma açılmasını düzenlemektedir. İşbu hükme göre işlenmeyen disiplinsizlikten veya mesleğe aykırı davranıştan sorumlu tutulamayacağı aşikârdır. 

Sonuç olarak, 7068 s. Kanun’un 14.maddesinin böyle bir keyfiliğe yol açmayacağı Anayasa Mahkemesi’nce görülmüş ve oy birliği ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Nükleer Tesisler ve İstanbul Havalimanı da Özel Güvenlik Bölgeleri Kapsamında

Özel Güvenlik Bölgeleri, 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ile belirlenmiştir.

Bu Kanun’a göre, yurt savunmasında kullanılan veya ekonomik önemi yüksek bölgeler, askeri yasak bölge kapsamında korunmaktadır. Bununla beraber, 17.01.1983 tarihli 83/5949 sayılı Yönetmelikte de 10.05.2019 tarihinde 1053 s. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’yle “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, özel güvenlik bölgelere nükleer tesisler ve tesislerin dış sınırlarından itibaren bir kilometrelik alan eklenmiştir.

İstanbul Havalimanı özel güvenlik bölgesinde de denize kıyısı olan alanda iki deniz mili uzaklığında alan özel güvenlik bölgesine eklenmiştir. 

Kapadokya Alan Başkanlığı Kuruldu

Kapadokya Alanının tarihi ve doğal değerlerinin korunması ve geliştirilmesi için, 21.05.2019’da Kapadokya Alanı Hakkında Kanun çıkarılmıştır. Bunun üzerine Alanın yönetimi için bir idare kurulması 01.06.2019 tarihli, 38 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kararlaştırılmıştır. Söz konusu kararname ile, Kapadokya Alan Başkanlığı, “Özel Bütçeli Diğer İdareler” bölümünde yer almaktadır. 

Kamulaştırmalarda Bedel Tespiti Belli Koşullarda Sınırlandırılabilir

Esas S: 2018/156

Karar S: 2019/22

Karar Tarihi: 10/04/2019

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 11.maddesinin ı bendi, Kamulaştırılan alan üzerindeki değerlerin, alanın değerinin %50’sini geçemeyeceğini öngörmüştür. Ancak, bu durumun Anayasa tarafından korunan mülkiyet hakkına aykırı olduğu, Tarsus 1.Asliye Hukuk Mahkemesi, Van 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Afyonkarahisar 1.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Anayasa Mahkemesi’ne taşınmıştır. 

Söz konusu kanunda, “Bu fıkrada belirtilen unsurlara göre tespit edilen arazi bedelinin yarısını geçmemek ve her bir ölçünün etkisi açıklanmak kaydıyla bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri” ibaresi yer almaktadır. 

Bu madde ile idarenin kaynaklarının korunması ve kamu yararının sağlanması öngörülmüştür. Objektif ölçüler ile belirlenen değerin belli bir oranı aşmamasını sağlamanın kuralın amacını gerçekleştirmeye elverişliliği mahkemece sorgulanmıştır. Bununla beraber, birtakım arazilerin bedellerinin %100’leri aşan oranla değerinin arttığı bilinmektedir. Bu durumda kamulaştırmada ölçülülük ve orantılılık unsurları da sorgulanmış ve ilgili hükmün Anayasa’ya aykırı olduğu ortaya çıkmıştır. 

Hüküm, oybirliği ile iptal edilmiştir.

Tarık Sezan
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrencisi

Bir Cevap Yazın