2019

Sermaye Piyasası Hukuku Bülteni – Mart 2019

Merkezi Kayıt Kuruluşunun Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik

6 Mart 2019 Çarşamba günü 30706 sayılı Resmi Gazete’de “Merkezi Kayıt Kuruluşunun Kuruluş, Faaliyet, Çalışma ve Denetim Esasları Hakkında Yönetmelik’’ teki değişiklikler yayımlanarak bildirilmiştir. Buna göre;

Eski yönetmelikte yer alan 4.maddenin 1.fıkrasına (e) bendi olacak şekilde “Merkezi Kaydi Sistem: Kaydi sermaye piyasası araçlarının ve bunlara ilişkin hakların elektronik ortamda, üyeler ve hak sahipleri itibarıyla izlendiği sistemi” ibaresi eklenmiştir. Böylece Merkezi Kaydi Sistem’in tanımı yapılarak yönetmelikte yer almıştır.

Aynı yönetmeliğin 14.maddesinde yer alan “Yönetim Kurulu; TTK uyarınca münhasıran kendisine bırakılmış görev ve yetkiler haricinde birinci fıkranın (c), (ç), (g) ve (ı) bentlerinde yer alan görev ve yetkilerini, yazılı ve sınırları açıkça belirlenmiş olmak şartıyla Genel Müdüre devredebilir. Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki yetkinin Genel Müdüre devredilmesi halinde, Genel Müdür tarafından alınan kararlar hakkında ilk Yönetim Kurulu toplantısında Yönetim Kuruluna bilgi verilir” ibaresinde değişiklik yapılarak “Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendindeki yetkinin Genel Müdüre devredilmesi halinde, Genel Müdür tarafından alınan kararlar hakkında ilk Yönetim Kurulu toplantısında Yönetim Kuruluna bilgi verilir.” kısmı çıkarılmıştır. Böylece “Üyelik başvurularını karara bağlamak ve gerektiğinde üyelerinin üyeliğinin geçici durdurulmasına veya iptaline karar vermek” ile ilgili olan c bendindeki yetkinin Genel Müdüre devri halinde Genel Müdür’ün kararlarının Yönetim Kurulu’nun bilgisine sunulması zorunluluk olmaktan çıkarılmıştır.

Aynı Yönetmeliğin 19’uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilerek; bu zorunluluk kapsamına Genel Müdür de dahil edilmiş, paya bağlı diğer sermaye piyasası araçlarını da devretmek ya da satmak zorunda oldukları belirtilmiştir. Öte yandan yalnızca emeklilik fonu değil, yatırım fonlarının da bu kapsamın dışında bırakıldığı düzenlenmiştir.

Yön. 19/2:Genel Müdür dâhil tüm personelin göreve başlamalarından önce maliki oldukları; TCMB, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde kurulan varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen araçlar ile yatırım fonu ve emeklilik fon payları dışındaki, borsada işlem gören ortaklıklara veya bunların iştiraklerine ait her türlü paylarını ya da diğer menkul kıymetlerini ve paya bağlı diğer sermaye piyasası araçlarını birinci fıkrada belirtilenler dışındakilere, görev sürelerinin başlamasından itibaren otuz gün içinde satmak veya devretmek suretiyle elden çıkarmaları gerekir”.

21.maddede yer alan ve üye gruplarına dahil kuruluşların üyeliğe kabulü için gerekli şartlardan birisi olan c bendi “Merkezi Kaydi Sistem işlemlerinin yapılmasını ve izlenmesini yürütecek yeterli sayıda ve nitelikte personeli istihdam etmiş veya işlemlerini diğer bir MKK üyesi aracılığı ile dolaylı ve sürekli bir şekilde yürüteceğini yazılı olarak bildirmiş olmaları” şeklinde düzenlenmiştir. Bu değişiklik ile birlikte yeterli sayı ve nitelikte personel istihdamı şartına ek bir seçim şansı getirilmiştir.

Üyeliğe kabul halinin düzenlendiği 22.maddeye “MKK üyeliği, üyeliğe kabul edilen kuruluşların Merkezi Kaydi Sisteme tanımlanmasını, erişimini ve sistemin kullanımını içerir” ibaresi 2.fıkra olarak eklenmiştir. Böylelikle üyeliğe kabulün kapsamı tam olarak belirtilmiştir.

Üyelikten ayrılmanın yer aldığı 23.madde ise “(1) Üyelikten ayrılmak isteyen kuruluşun, durumu yazılı olarak MKK’ya bildirmesi gerekir. Bu kuruluşların üyeliği, 24’üncü maddenin dördüncü fıkrasındaki şartların da gerçekleşmesi halinde MKK Yönetim Kurulu kararı ile sona erer” şeklinde yeniden düzenlenmiştir. Eski yönetmelikte yer alan “Ayrılan üye nezdinde tutulan kayıtların, diğer üyelere devredilme usul ve esasları MKK Yönetim Kurulunca belirlenir.” ifadesi kaldırılarak, 24.maddenin dördüncü fıkrasındaki şartların da gerçekleşmesi halinde özel bir düzenlemeye gidilmiştir.

24.madde ise 23.madde ile bağlantılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre; 1.fıkrasında yer alan üyeliklerin geçici durdurularak MKK kayıtları nezdinde işlem yapmalarının engellenmesini gerektiren şartlara yenileri eklenmiştir:

  1. c) Mensup olduğu grup itibarıyla aranan üyelik koşullarını yitirmesi durumunda MKK tarafından belirlenen süre içinde aykırılığın giderilmemesi,

ç) MKK tarafından Kanunun 81 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca yapılan incelemede MKK iş ve işlemlerine süreklilik arz eden aykırılık tespit edilmesi,

yeni eklenen 2 maddedir.

“Bu fıkranın (c) ve (ç) bentleri yatırım kuruluşları dışındaki üyeler için de uygulanır.” ifadesi eklenerek yatırım kuruluşları dışındaki üyeler de (c) ve (ç) bentleri kapsamına dahil edilmiştir.

2.fıkra olarak eklenen “MKK üyeliği geçici durdurulan yatırım kuruluşlarının kayıtları üzerinde işlem yapma yetkisi geçici olarak MKK tarafından veya MKK’nın belirleyerek Kurulun uygun gördüğü yatırım kuruluşunca kullanılır” ifadeleri ile işlem yapma yetkisinin kime devredildiği özellikle belirtilmiştir.

MKK üyeliğinin iptal edileceği haller değişikliklere uğrayarak şu şekilde düzenlenmiştir;

(3) MKK üyeliği aşağıda belirtilen hallerde iptal edilir:

  1. a) İhraç edilen veya ihraç edilmek üzere Kurula başvuruda bulunulan sermaye piyasası araçlarının kayden izlenmesinin Kurul kararı ile sona ermesi halinde.
  2. b) Yatırım kuruluşunun saklama izninin iptali halinde.
  3. c) Üyenin tüzel kişiliğinin sona ermesi halinde.

ç) Yatırım fonu kurucularının kurucusu olduğu yatırım fonlarının tamamının tasfiyesinin gerçekleşmesi halinde.

Diğer fıkralarda ise şu şekilde düzenlemeye gidilmiştir:

‘’(4) Üyelik iptallerinde, ihraççılar için kayden izlenen sermaye piyasası aracı, yatırım kuruluşları için ise bakiyeli hesap bulunmaması şartı aranır.

(5) Pay senedi dışındaki sermaye piyasası araçlarının kayden izlenmesinin sonlanması sonrasında üyelik iptali için üyenin yazılı talebi aranır.

(6) Üyelik ile ilgili değişiklikler konusunda MKK Yönetim Kurulu kararları hakkında Kurula bilgi verilir.

(7) Saklama izni iptal olan ve Merkezi Kaydi Sisteme erişim yetkisi Kurul tarafından kısıtlanan yatırım kuruluşlarının nezdindeki hesaplarda bakiye bulunması durumunda üyenin kayıtları üzerinde işlem yapma yetkisi, MKK tarafından veya MKK’nın belirleyerek Kurulun uygun gördüğü yatırım kuruluşunca kullanılır. Aracı kurumların faaliyette bulunma yetkisinden tamamen feragat etmeleri halinde 17/12/2013 tarihli ve 28854 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1)’in 59. ve 60’ıncı madde hükümleri uygulanır. Hakkında tazmin veya tedrici tasfiye kararı verilen yatırım kuruluşlarının kayıtları üzerinde işlem yapma yetkisi devre ilişkin başka bir işleme gerek kalmaksızın Yatırımcı Tazmin Merkezine devredilir. İşlem yetkisinin MKK tarafından belirlenen bir üyeye devri halinde MKK’ca, devralınan hesaplara 3 ay boyunca ücret tahakkuk ettirilmez.

(8) Sermaye piyasası araçlarının MKK nezdinde kayden izlenmesinin sonlandırılması için Kurulun uygun görüşü alınır. Kurulca aksine karar verilmedikçe, Kanun kapsamından çıkarılan ihraççıların ilgili sermaye piyasası aracının kayden izlenmesi MKK tarafından sonlandırılır. Sermaye piyasası araçlarının MKK nezdinde kayden izlenmesinin sonlandırılmasına karar verilen ihraççıya son durum itibarıyla hak sahibi yatırımcıları gösterir liste gönderilir ve MKK tarafından ilgili ihraççının sermaye piyasası aracının kayden izlenmesinin sonlandırıldığı KAP’ta ilan edilir. MKK tarafından müflis üyeler için liste gönderimi ve bildirim ilgili iflas idaresine yapılır”.

Gözde Nur Kaya
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrencisi

Bir Cevap Yazın